//
//

Organizacje wyspecjalizowane Narodów Zjednoczonych (Specialized Agencies) są to autonomiczne, międzyrządowe organizacje, połączone z ONZ oddzielnymi porozumieniami, zaaprobowanymi przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Mają oddzielne członkostwo, własne władze oraz budżety. Przedkładają raporty Radzie Gospodarczej i Społecznej (ECOSOC) i Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ. Działają głównie na rzecz rozwoju społeczno – gospodarczego.

Odnoszą się do nich odpowiednie zapisy Karty Narodów Zjednoczonych. Artykuł 57 definiuje pojęcie organizacji wyspecjalizowanych, mówiąc iż są to różnego rodzaju organizacje wyspecjalizowane, utworzone na podstawie porozumień zawartych między rządami i posiadające z mocy swych statutów rozległe kompetencje międzynarodowe w dziedzinach gospodarczej, społecznej, kulturalnej, wychowawczej, zdrowia publicznego i innych dziedzinach pokrewnych. Artykuł 63 określa warunki współpracy: Rada Gospodarcza i Społeczna może zawierać z takimi organizacjami porozumienia określające warunki, na jakich odnośna organizacja ma być związana z Organizacją Narodów Zjednoczonych. Takie porozumienia podlegają zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Ogólne. Rada może także uzgadniać działalność organizacji wyspecjalizowanych w drodze porozumiewania się z nimi i udzielania im zaleceń.

Reklama w internecieDziałalność organizacji wyspecjalizowanych:

a) w dziedzinie gospodarczej, np. UNIDO – Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Rozwoju Przemysłu, zajmująca się promocją rozwoju przemysłowego, głównie w krajach zacofanych, stymulowaniem napływu inwestycji przemysłowych, niesieniem pomocy krajom najmniej rozwiniętym,

b) w dziedzinie społecznej, np. MOP – Międzynarodowa Organizacja Pracy, dążąca do poprawy warunków życia i pracy poprzez przyjęcie obowiązujących minimalnych standardów dotyczących płacy, godzin pracy, warunków zatrudnienia i zabezpieczenia społecznego,

c) w dziedzinie kulturalnej, np. UNESCO – Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury, której działania koncentrują się na zapewnieniu oświaty wszystkim ludziom, zabezpieczeniu dziedzictwa kulturowego, popieraniu kultur narodowych oraz promowaniu wolnego przepływu informacji,

d) w dziedzinie zdrowia publicznego, np. WHO – Światowa Organizacja Zdrowia, jej głównym celem jest dążenie do uzyskania przez wszystkich ludzi możliwie najwyższego poziomu zdrowia, wyznacza kierunki rozwoju w zakresie ochrony zdrowia, współpracuje z rządami przy opracowywaniu i realizacji narodowych planów ochrony zdrowia, rozwija nowe technologie i pomaga w ich transferze,

e) w dziedzinie telekomunikacji, np. ITU – Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny, który zajmuje się promocją rozbudowy i działania ośrodków telekomunikacji w celu poprawy usług telekomunikacyjnych, a także udzielaniem pomocy technicznej w zakresie telekomunikacji dla krajów rozwijających się, w tym pomocy w uzyskaniu środków i technologii.

Jedną z organizacji związanych z transportem jest- Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO). Działa od 1944 i zajmuje się przede wszystkim zapewnianiu bezpieczeństwa i prawidłowego rozwoju lotnictwa na świecie. Dba również o bezpieczeństwo lotów, rozwój lotnictwa, dróg lotniczych, portów itp.
Inną organizacją pośrednio zajmującą się transportem jest Powszechny Związek Pocztowy. Skupia się na wydawanie zaleceń w celu stymulowania rozwoju usług pocztowych i poprawy ich jakości, ustala standardy przesyłek pocztowych oraz promuje współpracę w zakresie usług pocztowych.
Organizacją zajmującą się zdrowiem jest Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Istnieje od 1946 i skupia się przede wszystkim na podnoszeniu zdrowotności, walczy z epidemiami, dba o edukacje medyczną. Dodatkowo zajmuje się standaryzacją usług medycznych, sporządzaniem raportów i prowadzeniem badań.

Kolejną organizacją której celem jest polepszanie poziomu zdrowia przez lepszy poziom wyżywienia narodów jest Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa. FAO przede wszystkim opracowuje badania na temat produkcji w rolnictwie, hodowli zwierzęcej, rybołówstwie i leśnictwie oraz dystrybucji i konsumpcji surowców i produktów. W dużej mierze jej działalność jest skierowana na kraje trzeciego świta, gdzie stara się poprawić warunki.

ONZ zajmuje się również problem pracy – dba zarówno o pracowników i przedsiębiorców poprzez Międzynarodową Organizację Pracy. Do jej głównych celów można zaliczyć poprawę warunków pracy i środowiska pracy, pomoc w formułowaniu polityki i systemów szkolnych, formy zatrudnienia i rozwoju. Zajmuje się też zarządzaniem szkoleniami, zawodowymi szkoleniami przemysłowymi, rolniczymi i handlowymi oraz rozwojem metodyki nauczania.

ONZ zajmuje się również sprawami kultury co najlepiej widać w działalności Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury. UNESCO popiera wzajemne poznanie i zrozumienie między narodami, zajmuje się pomocą w rozwoju oświaty i kultury, nauki i techniki. Popiera też działanie uczonych, artystów i ich kontakty w skali międzynarodowej.
Organizacją zajmującą się sprawami gospodarczymi jest Międzynarodowy Fundusz Walutowy oraz Bank Światowy. MFW zajmuje się przede wszystkim stabilizacją pozycji ekonomicznej na świecie, ułatwienie ekspansji i wzrostu handlu międzynarodowego, poprawy zatrudnienia. Popiera też międzynarodową współpracę walutową, udziela pożyczek biedniejszym krajom. Jest to również jedna z najbardziej kontrowersyjnych organizacji na skutek jej polityki wobec krajów trzeciego świata.
Bank Światowy działa wraz ze swoimi wyspecjalizowanymi agencjami: Międzynarodową Korporacją Finansową, Agencją Wielostronnych Gwarancji Inwestycyjnych, oraz Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych. Bank udziela pożyczek, dotacji, wsparcia technicznego krajom członkowskim, oraz przedsiębiorcom lokalnym.
Łatwo zauważyć , że organizacje wyspecjalizowane ONZ działają w wielu skrajnych dziedzinach, Jednak w większości przypadków sposób przystąpienia jest podobny: wystarczy kiedy państwo należące do ONZ, wyrazi chęć przystąpienia do konkretnej organizacji, przyjmie jej konstytucję, wyrazi jednostronną deklarację. Dlatego też każda z organizacji wyspecjalizowanych ma ok. 180-190 członków- państw należących do ONZ. Większość organizacji jest również finansowana w podobny sposób- poprzez wpłatę obowiązkowych składek.

Reklamy