Reklama w internecie

Prawo do samoobrony państwa wywodzi się ze zwyczajowego p.m. (legalność samoobrony celnie oddaje łacińska paremia: vim vi repellere omnia iura permittunt – „na odparcie siły siłą wszystkie prawa pozwalają”). (Karta NZ w art. 51 potwierdziła zwyczajowy charakter tego prawa, określając je jako przyrodzone (inherent right). Przysługuje ono państwu (członkowi ONZ w świetle wykładni językowej Karty NZ, każdemu państwu w świetle prawa zwyczajowego) przeciwko któremu dokonano zbrojnej napaści.)

Karta Organizacji Narodów Zjednoczonych jasno określa ramy w jakich sytuacjach można użyć siły. Zgodnie z artykułem 51 Karty, państwa posiadają naturalne prawo do samoobrony. Międzynarodowe prawo zwyczajowe wyraźnie stwierdza, że państwa mogą podjąć akcje zbrojne, w przypadkach, gdy zagrożenie atakiem jest nieuchronne, nie da się ataku odeprzeć przy użyciu innych metod oraz gdy akcja militarna jest proporcjonalna do skali zagrożenia.

Art. 51 KNZ

Żadne postanowienie niniejszej Karty nie narusza naturalnego prawa każdego członka Organizacji Narodów Zjednoczonych, przeciwko któremu dokonano zbrojnej napaści, do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, zanim Rada Bezpieczeństwa zastosuje środki, konieczne dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Środki podjęte przez członków w wykonaniu tego prawa do samoobrony powinny być natychmiast podane do wiadomości Radzie Bezpieczeństwa i w niczym nie powinny naruszać wynikającej z niniejszej Karty kompetencji i odpowiedzialności Rady do podjęcia w każdym czasie akcji, jaką uzna ona za konieczną dla utrzymania albo przywrócenia międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.

Obecnie przyjmuje się jednak, iż o samoobronie prewencyjnej można mówić wówczas, gdy mamy do czynienia z potencjal­nym zagrożeniem, a atak przeciwnika jest możliwy do przewidzenia. Natomiast podejmowane w samoobronie działania uprzedzające mają uzasadnienie, gdy zagrożenie bezpośrednim atakiem jest bliskie i nieuchronne. Mamy więc tu do czynienia z prawdopodobieństwem, graniczącym z pewnością, iż atak przeciwnika nastąpi wkrótce.

Rozszerzona interpretacja samoobrony prewencyjnej, zawarta w Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Stanów Zjednoczonych z września 2002 r., zakłada możliwość podjęcia działań uprzedzających (preemptive actions) także w przypadku, gdy brak bezpośredniej i nieuchronnej groźby ataku. Jako ewentualne cele wskazuje się grupy terrorystyczne i tzw. państwa bandyckie.

 

Reklamy