1) Nieważność – umowa międzynarodowa musi odpowiadać pewnym warunkom, których niedopełnienie powoduje jej nieważność. Stwierdzenie nieważności oznacza, że umowa od samego początku była nieważna i nie mogła przez to wywołać żadnych skutków prawnych.

Przesłanki nieważności umowy międzynarodowej:

 

a) nieważność względna:

  • naruszenie prawa wewnętrznego w zakresie kompetencji do zawierania traktatów,
  • przekroczenie pełnomocnictw,
  • błąd w traktacie – jest przyczyną nieważności o ile dotyczy faktu lub sytuacji, która istniała w czasie zawierania umowy i stanowiła istotną podstawę zgody państwa na związanie się tą umową; państwo nie może się powoływać na tą przesłankę, jeżeli samo spowodowało lub przyczyniło się do powstania takowej sytuacji
  • podstęp – umyślne wprowadzenie w błąd
  • przekupstwo przedstawiciela

 

b) nieważność bezwzględna:

  • przymus wobec przedstawiciela – zastosowanie przymusu wobec przedstawiciela państwa przez użycie przeciwko niemu siły lub groźby użycia siły powoduje, że zgoda na związanie się umową jest pozbawiona wszelkich skutków prawnych,
  • przymus wobec państwa lub OM – w przeszłości było to zjawisko nagminne, obecnie traktat jest nieważny, jeżeli jego zawarcie zostało spowodowane przez groźbę lub użycie siły z pogwałceniem zasad prawa międzynarodowego wyrażonych w KNZ,
  • uprzednia sprzeczność z normą ius cogens – normy ius cogens posiadają bezwzględną moc obowiązującą i nie mogą być uchylone żadną umową międzynarodową; uchylenie tego rodzaju normy może nastąpić jedynie w drodze powstania nowej normy ius cogens o tym samym charakterze.

 

Reklama w internecie

2) Wygaśnięcie umowy międzynarodowej: umowa międzynarodowa może po pewnym czasie utracić moc obowiązującą, czyli wygasnąć; wygaśnięcie umowy pociąga za sobą skutki prawne dopiero od chwili wygaśnięcia (ex nunc);

Wśród przyczyn wygaśnięcia umowy wyróżnia się:

 

a) przyczyny przewidziane w traktacie:

  • upływ czasu,
  • spełnienie się warunku rozwiązującego,
  • całkowite wypełnienie zobowiązań,
  • zmniejszenie liczby stron poniżej minimum.

 

b) przyczyny nieprzewidziane w traktacie:

  • całkowita i trwała niemożność wykonania traktatu,
  • sprzeczność z nowo powstałą normą ius cogens,
  • zasadnicza zmiana okoliczności,
  • zerwanie niezbędnych stosunków dyplomatycznych lub konsularnych.

 

c) działania jednostronne:

  • istotne naruszenie traktatu,
  • wypowiedzenie traktatu dwustronnego.

 

d) zgoda stron

 

3) Zawieszenie umowy międzynarodowej

Według Konwencji Wiedeńskiej zawieszenie umowy międzynarodowej zwalnia strony, pomiędzy którymi stosowanie umowy zostało zawieszone, z obowiązku wypełnienia jej zobowiązań we wzajemnych stosunkach w okresie zawieszenia; nie wpływa ono jednakże na stosunki prawne uzgodnione między stronami. W okresie zawieszenia umowy jej strony mają powstrzymać się od działań mających na celu przeszkodzenie jej powtórnego wznowienia.

Przesłanki zawieszenia:

  • zapis w samej umowie,
  • porozumienie między stronami,
  • pogwałcenie umowy przez jedną ze stron,
  • niemożność wykonania umowy,
  • zasadnicza zmiana okoliczności.

 

Umowy międzynarodowe a konflikty zbrojne

Skutki wybuchu wojny są różne w odniesieniu do różnych kategorii umów. Umowy zachowujące moc obowiązującą strony po wybuchu konfliktu:

  • umowy zawierane na czas wojny (konwencje zawierające przepisy prawa wojny),
  • umowy z klauzulą obowiązywania w czasie wojny,
  • umowy ustalające pewien stan rzeczy,
  • umowy powołujące do życia organizacje międzynarodowe.
Advertisements