Zgodnie z wywodząca się z prawa rzymskiego maksymą pacta tertiis nec nocent nec prosunt umowa nie może nadawać praw ani nakładać obowiązków na państwa, które nie są jej stronami.

Zasada ta w pewnym stopniu znajduje potwierdzenie w Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów z 1969r: art.34: Traktat nie tworzy obowiązków ani praw dla państwa trzeciego bez jego zgody.

Owa zgoda jest tutaj  kwestią kluczową!

Konwencja przewiduje istnienie umów międzynarodowych tworzących prawa i obowiązki dla państw trzecich, ale ważność tych postanowień uzależnia od zgody państw trzecich.

 

Konwencja wyróżnia (atr.35 i 36):

  • traktaty przewidujące prawa dla państw trzecich  (pacta in favorem tertii); w tym przypadku zgoda państw trzecich może być domniemana
  • traktaty przewidujące obowiązki dla państw trzecich (pacta in detrimentum tertii); konieczna jest tu wyraźna, pisemna zgoda państwa trzeciego  (WYJĄTEK: państwo agresor)

 

Konwencja zwraca też uwagę (art. 38), że żadne z jej postanowień nie stoi na przeszkodzie, aby norma zamieszczona w traktacie stała się wiążąca dla państwa trzeciego jako norma zwyczajowa prawa międzynarodowego, za taką uznana.

 

FRAGMENT KONWENCJI WIEDEŃSKIEJ O PRAWIE TRAKTATÓW Z 1969R.

 

Dział 4. Traktaty a państwa trzecie

Reklama w internecie

Artykuł 34

 

Ogólna reguła dotycząca państw trzecich

Traktat nie tworzy obowiązków ani praw dla państwa trzeciego bez jego zgody.

 

Artykuł 35

 

Traktaty przewidujące obowiązki dla państw trzecich

Obowiązek powstaje dla państwa trzeciego z postanowienia traktatu, jeżeli strony traktatu mają zamiar, aby postanowienie było środkiem ustanowienia obowiązku, a państwo trzecie wyraźnie na piśmie ten obowiązek przyjmuje.

 

Artykuł 36

 

Traktaty przewidujące prawa dla państw trzecich

1. Z postanowienia traktatu powstaje prawo dla państwa trzeciego, jeżeli strony traktatu zamierzają przez to postanowienie przyznać prawo państwu trzeciemu bądź grupie państw, do której ono należy, bądź wszystkim państwom, a państwo trzecie na to się zgadza. Zgody jego domniemywa się tak długo, jak długo nie zostanie wykazane co innego, chyba że traktat postanawia inaczej.

2. Państwo korzystające z prawa zgodnie z ustępem 1 zobowiązane jest stosować się do warunków korzystania z tego prawa, przewidzianych w traktacie lub ustanowionych zgodnie z traktatem.

 

Artykuł 37

 

Odwołanie lub modyfikacja obowiązków albo praw państw trzecich

1. Jeżeli dla państwa trzeciego powstał obowiązek zgodnie z artykułem 35, obowiązek ten może być odwołany lub zmodyfikowany tylko za zgodą stron traktatu oraz państwa trzeciego, chyba że ustalono, iż uzgodniły one inaczej.

2. Jeżeli dla państwa trzeciego powstało prawo zgodnie z artykułem 36, prawo to nie może być przez strony odwołane ani zmodyfikowane, gdy zostanie ustalone, że prawo to zamierzano uważać za nie podlegające odwołaniu ani modyfikacji bez zgody tego państwa trzeciego.

 

Artykuł 38

 

Normy traktatu, które stają się wiążące dla państw trzecich w drodze zwyczaju międzynarodowego

Żadne z postanowień artykułów 34-37 nie stoi na przeszkodzie, aby norma zamieszczona w traktacie stała się wiążąca dla państwa trzeciego jako norma zwyczajowa prawa międzynarodowego, za taką uznana.

 

Advertisements