Po II wojnie światowej postępowało stopniowo poważne poszerzenie ochrony PC w aspekcie międzynarodowym. Jednakże ich realizację należy rozpatrywać w kontekście konfliktu Wschód-Zachód do 1989 roku, jak również nowych wyzwań i zagrożeń, narastających w ciągu lat 90-tych. Ponadto, trzeba je rozpatrywać zarówno w ujęciu uniwersalnym, a więc systemie ONZ, jak też na płaszczyźnie regionalnej.

Z powodu obszerności tematu skupimy się głównie za źródłach PC w systemie ONZ oraz regionalnym systemie Rady Europy.

 

Uniwersalna ochrona PC w ramach ONZ

 

Do tzw. rdzenia systemu NZ ochrony PC zalicza się następujące akty:

 

1)    Powszechna Deklaracja Praw Człowieka – uchwalona 10 grudnia 1948 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ; składa się z preambuły oraz 30 artykułów; podzielona jest na 4 części:

  • prawa i wolności fundamentalne,
  • prawa i wolności obywatelskie,
  • swobody polityczne,
  • prawa społeczne i ekonomiczne.

Należy podkreślić, że początkowo PDPCz nie miała charakteru prawnie wiążącego, gdyż była jedynie deklaracją ZO. Z czasem jednakże stała się podstawą wielu konstytucji oraz umów międzynarodowych przez co obecnie uznaje się za prawnie wiążącą.

PDPCz nie zawiera żadnego mechanizmu kontrolnego, instytucji skargi indywidualnej, brakuje także definicji mniejszości narodowej.

2)    Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych – przyjęty w 1966, wszedł w życie w 1976 roku; posiada charakter prawnie wiążący; zawiera kolektywne i indywidualne prawa polityczne i obywatelskie (prawa I generacji); wprowadzono mechanizm kontrolny:

  • Komitet Praw Człowieka – może rozpatrywać skargi indywidualne oraz międzypaństwowe; siedziba w Genewie; Komitet PC składa się z 18 ekspertów i działa na podstawie MPPOiP.

3)    Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych – przyjęty w 1966; wszedł w życie w 1976 roku; posiada charakter prawnie wiążący; zawiera prawa II generacji (socjalne, ekonomiczne, kulturalne); brakuje systemu skargowego; na mocy decyzji RG-S (a nie na mocy paktu!) powołano:

  • Komitet Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych.

 

Źródła praw i wolności człowieka w regionalnym systemie Rady Europy:

Reklama w internecie

1)    Europejska Konwencja o Ochronie PC i Podstawowych Wolności (1950) – zawiera niewiele praw i wolności człowieka (prawa I generacji), aczkolwiek do jej treści dołączono aż 14 protokołów dodatkowych; nie można zostać członkiem Rady Europy bez ratyfikacji konwencji; wprowadzono skargę indywidualną oraz międzypaństwową, które to rozpatruje Europejski Trybunał Praw Człowieka z siedzibą w Strasburgu.

2)    Europejska Karta Socjalna (1961) oraz Zrewidowana EKS (1996) – poszerzona o prawa II generacji; organ kontrolny – Komitet Niezależnych Ekspertów.

Advertisements