var pkBaseURL = ((„https:” == document.location.protocol) ? „https://winfred.pl/2/unt/” : „http://winfred.pl/2/unt/”);
document.write(unescape(„%3Cscript src='” + pkBaseURL + „piwik.js’ type=’text/javascript’%3E%3C/script%3E”));

try {
var piwikTracker = Piwik.getTracker(pkBaseURL + „piwik.php”, 2);
piwikTracker.trackPageView();
piwikTracker.enableLinkTracking();
} catch( err ) {}

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego uosabia transatlantycką więź, która łączy Europę i Amerykę Północną w unikalny sojusz zapewniający bezpieczeństwo i obronę. Podstawowym i niezmiennym celem NATO, wyrażonym w Traktacie Północnoatlantyckim, jest strzeżenie wolności i bezpieczeństwa wszystkich państw członkowskich za pomoca środków politycznych i wojskowych. Dlatego też od założenia Sojuszu w 1949r., zapewnia on obronę zbiorową państw członkowskich. Jest także niezwykle ważnym forum umożliwiającym prowadzenie konsultacji w kwestiach bezpieczeństwa, zgodnie z zainteresowaniami państw członkowskich. Sojusz jest również bardzo istotnym filarem pokoju i stabilności w obszarze euroatlantyckim.

Zaangażowanie NATO na rzecz bezpieczeństwa
Epoka ukształtowana w czasach po II wojnie światowej wraz z upadkiem komunizmu w Europie dobiegła końca. Dwubiegunowy system, oparty na wzajemnym zastraszaniu przez dwa światowe mocarstwa, należy do przeszłości, a nowy porządek światowy dopiero się kształtuje. Po zakończeniu zimnej wojny wiele zagrożeń tamtej epoki zdezaktualizowało się, a Sojusz przyjął na siebie fundamentalne zadania, w tym – w imię bezpieczeństwa – budowanie partnerstwa z państwami demokratycznymi w całej Europie, w regionie Kaukazu i w Azji Środkowej. Po upadku muru berlińskiego Sojusz stanął przed wyborem: zmienić koncepcje działania czy stopniowo tracić znaczenie. Po okresie inercji i niezdecydowania podjął dwa historyczne wyzwania: „otworzył drzwi” dla nowych członków oraz podjął się operacji wojskowych poza obszarem traktatowym (w Bośni i Hercegowinie, Kosowie, Afganistanie).
W odpowiedzi na przemiany zachodzące w środowisku bezpieczeństwa Sojusz przyjął na siebie również dodatkowe zobowiązania. Zdecydował się między innymi reagować zarówno na destabilizacje spowodowane kryzysami regionalnymi i etnicznymi w Europie, jak i na zagrożenia emanujące spoza obszaru euroatlantyckiego, Pojawiły się jednak i nowe wyzwania, z których do najważniejszych należałoby zaliczyć m. in.:
•    niebezpieczeństwo wybuchu globalnej wojny jądrowej w związku z polityczna marginalizacją broni atomowej przy jednoczesnym zwiększeniu dostępności wielu krajów do broni atomowej i innych rodzajów broni masowej zagłady,
•    wzrost prawdopodobieństwa wybuchu wojen domowych i konfliktów regionalnych powiązane z niebezpieczeństwem utraty kontroli nad rozwojem wypadków przez społeczność międzynarodową na tych obszarach,
•    problemy ekologiczne, często przekraczające granice państw – pustynnienie, zmiany klimatyczne, zmniejszanie się warstwy ozonowej, zanieczyszczenie wody i powietrza zagrażające istnieniu rodzaju ludzkiego,
•    zmiana natury narodowej suwerenności i bezpieczeństwa poprzez ludzką działalność, m. in. taką jak: handel, komunikacja, kultura; a także przez patologie społeczne: przestępczość, choroby cywilizacyjne, terroryzm, itp.,
•    globalizacja i jej ambiwalentny charakter.

Koncepcja strategiczna NATO
Generalna wizja sposobu realizacji misji NATO zawarta jest w sojuszniczej koncepcji strategicznej. Obecnie obowiązująca koncepcja przyjęta została na szczycie NATO w Waszyngtonie w 1999r. Jest ona oficjalnym dokumentem precyzującym cele i zadania NATO oraz formułującym wytyczne najwyższego szczebla sojuszniczego, co do politycznych i wojskowych środków prowadzących do ich osiągnięcia.
Strategia podkreśla szerokie podejście NATO do problematyki bezpieczeństwa, z uwzględnieniem jego wymiaru politycznego, ekonomicznego, socjalnego, środowiskowego i obronnego. Tak rozumiane bezpieczeństwo może być zapewnione wspólnym wysiłkiem wszystkich organizacji europejskich i euroatlantyckich, jak również ONZ. W tym duchu NATO zamierza koncentrować swoje wysiłki na rzecz ochrony pokoju i wzmocnienia stabilności i bezpieczeństwa na następujących głównych kierunkach działania:
•    zachowanie jedności transatlantyckiej – jako wyrazu niepodzielności bezpieczeństwa Europy i Ameryki Północnej,
•    utrzymanie zdolności militarnych – niezbędnych dla odstraszania i obrony oraz wykonywania innych zadań stabilizacyjnych i kryzysowych (zapobieganie konfliktom, opanowywanie kryzysó, współpraca partnerska),
•    kontynuowanie idei partnerstwa, współpracy i dialogu – jako środków promowania stabilności i bezpieczeństwa w obszarze wspólnoty transatlantyckiej,
•    utrzymywanie ciągłej otwartości NATO na nowych członków,
•    wspieranie kontroli zbrojeń, rozbrojenia i zapobiegania proliferacji broni – co powinno umożliwić zapewnienie bezpieczeństwa przy możliwie najniższym poziomie sił zbrojnych,
•    wytyczne dla sił zbrojnych: m. in. solidarność i jedność strategiczna oraz sprawiedliwy udział w ponoszeniu ryzyka i odpowiedzialności, jak również w czerpaniu korzyści ze wspólnej obrony

Nowa koncepcja strategiczna NATO
Konflikt w Kosowie, ataki terrorystyczne na terytorium Stanów Zjednoczonych, a potem także w Europie, wojny w Afganistanie i Iraku, cyberatak na Estonię, konflikt rosyjsko-gruziński czy w końcu światowy kryzys gospodarczy – to charakterystyka nowej rzeczywistości „post-pozimnowojennej”, w której musi się obecnie odnaleźć Sojusz. NATO powinno tym samym zdecydowanie porzucić niekorzystny dla siebie paradygmat myślenia o świecie w kategoriach podziałów na realia zimnowojenne i pozimnowojenne, jako że wciąż stanowi ostateczny gwarant bezpieczeństwa na obszarze transatlantyckim.
12 marca 2010r. na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się konferencja „Nowa Koncepcja Strategiczna NATO – Zagrożenia globalne, transatlantyckie i regionalne a interesy i miejsce Europy Środkowej”. Nowa koncepcja strategiczna NATO zostanie ostatecznie zatwierdzona w listopadzie tego roku na szczycie NATO w Lizbonie.
Należy zwrócić uwagę przede wszystkim na dwa aspekty, które powinny zostać zawarte w nowym dokumencie. Znaczenie dla Sojuszu zarówno artykułu 5 Traktatu Waszyngtońskiego, jak i misji out-of-area. Nieodpowiednie zbalansowanie tych aspektów może przyczynić się do potencjalnego zarysowania wewnętrznej linii sporu, a także spowodować osłabienie całej organizacji. Ponadto istnieją dalsze trzy kluczowe czynniki, które powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w nowej koncepcji strategicznej: obrona przeciwrakietowa, przyszłość amerykańskiej broni atomowej na kontynencie europejskim, a także stosunki z najważniejszymi światowymi potęgami (Federacją Rosyjską, Chińską Republiką Ludową czy Republiką Indii).

Znaczenie dla Sojuszu artykułu 5 Traktatu Waszyngtońskiego
art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego: Strony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub kilka z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uważana za napaść przeciwko nim wszystkim; wskutek tego zgadzają się one na to, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, każda z nich, w wykonaniu prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego przez artykuł 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom tak napadniętym, podejmując natychmiast indywidualnie i w porozumieniu z innymi Stronami taką akcję, jaką uzna za konieczną, nie wyłączając użycia siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego. O każdej takiej zbrojnej napaści i o wszystkich środkach zastosowanych w jej wyniku zostanie bezzwłocznie powiadomiona Rada Bezpieczeństwa. Środki takie zostaną zaniechane, gdy tylko Rada Bezpieczeństwa podejmie działania konieczne do przywrócenia i utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.

Nowa koncepcja strategiczna NATO musi uwzględnić niepodważalny charakter tego zapisu i wynieść go do rangi kluczowego punktu nowego dokumentu. Artykuł 5. jest warunkiem sine qua non nie tylko skutecznej działalności Sojuszu, ale przede wszystkim jego militarnej i politycznej egzystencji.

Reklama w internecie

Operacje out-of-area
W chwili obecnej, uwzględniając specyfikę zarówno środowiska międzynarodowego, jak i nowego rodzaju zagrożeń, NATO musi nauczyć się działać skutecznie także poza obszarem sojuszniczym, prowadząc operacje nie wynikające bezpośrednio z wąsko interpretowanego artykułu 5. Nie zmienia to jednak faktu, że operacje out-of-area w żadnym stopniu nie powinny stanowić fundamentu w nowej koncepcji strategicznej. To bowiem przede wszystkim misje wynikające bezpośrednio z wąsko rozumianego artykułu 5. zapewniają spójność i solidarność działania państw członkowskich. Operacje out-of-area stanowią zatem rodzaj działań komplementarnych, zmierzających raczej do przeniesienia bezpieczeństwa sojuszniczego na wyższy poziom.

Obrona przeciwrakietowa
Jednym z największych wyzwań stojących przed współczesnym bezpieczeństwem międzynarodowym jest proliferacja technologii rakietowych, przede wszystkim w państwach dążących do uzyskania korzystniejszej regionalnej pozycji geopolitycznej lub nawet pretendujących do osiągnięcia statusu liderów ponadregionalnych. Najbardziej jaskrawymi przypadkami pozostają oczywiście Iran, z jego systemową ideologiczną wrogością wobec Zachodu, oraz nieprzewidywalna i niekontrolowalna Korea Północna. Wzrost zagrożenia atakiem rakietowym chociażby z tych dwóch państw przyczynił się jednak do konieczności szerszego spojrzenia na kwestię sojuszniczej obrony przeciwrakietowej. Nowa koncepcja strategiczna NATO powinna tym samym nie tylko uwypuklić znaczenie tego zagrożenia, ale przede wszystkim zapowiedzieć konieczność intensyfikacji prac całego Paktu nad stworzeniem wspólnego systemu tarczy antyrakietowej. System ten – w swojej wstępnej wersji – mógłby zostać oparty na tworzonej obecnie sieci amerykańskiej taktycznej obrony przeciwrakietowej, choć wymagałoby to zdecydowanej woli wszystkich państw członkowskich.
Trzeba mieć jednak pełną świadomość, że geopolityczne relacje kilku państw członkowskich z Rosją – będącą głównym oponentem projektu tarczy antyrakietowej – mogą storpedować lub w najlepszym wypadku znacznie opóźnić sojusznicze rozwiązania w tym zakresie. Z polskiego punktu widzenia wpisanie konieczności rozwoju obrony przeciwrakietowej w nową koncepcję strategiczną NATO byłoby również bardzo korzystne, gdyż w pewnym sensie legitymizowałoby m. in. obecność baterii rakiet Patriot na polskim terytorium.

Broń nuklearna
Kolejnym potencjalnym punktem spornym między sojusznikami jest przyszłość amerykańskiego arsenału atomowego w Europie. Zeszłoroczne praskie przemówienie Baracka Obamy, w którym wezwał on do całkowitego światowego rozbrojenia atomowego, zostało odebrane z dużą aprobatą w części państw Europy Zachodniej
Nowa koncepcja strategiczna powinna jednakże odrzucić postulat rozbrojenia atomowego w Europie tak długo, jak długo będą występowały niekorzystne dla Sojuszu uwarunkowania geostrategiczne w otoczeniu międzynarodowym. Po pierwsze, proces rozbrojenia atomowego i wycofywania amerykańskiego arsenału powinien być oparty na zasadzie wzajemności, co tym samym powoduje, że dalsza sojusznicza polityka atomowa będzie uzależniona przede wszystkim od postanowień nowego traktatu rozbrojeniowego między Stanami Zjednoczonymi i Federacją Rosyjską. Po drugie, biorąc pod uwagę kluczowy problem proliferacji broni i technologii jądrowych na świecie, amerykański arsenał nuklearny w Europie służy przede wszystkim jako instrument polityki odstraszania potencjalnych agresorów. Pochopne i zbyt wczesne wycofanie tego arsenału mogłoby w krótkim okresie zachwiać pozycją polityczno-wojskową Sojuszu na arenie międzynarodowej.

Globalne partnerstwo
Nowe uwarunkowania międzynarodowe wymusiły na Sojuszu nie tylko działania na obszarze pozatraktatowym, ale także konieczność nawiązywania bliższych relacji z kluczowymi partnerami światowymi. Dzisiejszy obraz bezpieczeństwa międzynarodowego, cechujący się wysokim poziomem zależności i sieciowości, wymaga od NATO ustalenia klarownych ram współpracy zarówno z najważniejszymi światowymi państwami, jak i innymi organizacjami międzynarodowymi, a także organizacjami pozarządowymi (celem lepszej koordynacji współpracy cywilno-wojskowej). Nowa koncepcja strategiczna powinna tym samym zawierać zapis dotyczący konieczności wypracowania jasnych i przejrzystych schematów współpracy z partnerami na całym świecie.

Advertisements