var pkBaseURL = ((„https:” == document.location.protocol) ? „https://winfred.pl/2/unt/” : „http://winfred.pl/2/unt/”);
document.write(unescape(„%3Cscript src='” + pkBaseURL + „piwik.js’ type=’text/javascript’%3E%3C/script%3E”));

try {
var piwikTracker = Piwik.getTracker(pkBaseURL + „piwik.php”, 2);
piwikTracker.trackPageView();
piwikTracker.enableLinkTracking();
} catch( err ) {}

Powstanie Karty Praw Podstawowych wiązało się z brakiem jednolitego dokumentu zapewniającego ochronę praw i wolności obywatelskich w ramach UE. Jako, że Wspólnoty Europejskie miały w zamierzeniu zajmować się głównie integracją gospodarczą kwestie te zostały powierzone Radzie Europy. Wraz z dynamicznym rozwojem zakresu kompetencji Wspólnot pojawiła się potrzeba stworzenia dokumentu poświęconego zagadnieniom ochrony praw i wolności obywatelskich, czego wyrazem stała się właśnie KPP.

 

Charakter prawny KPP

Karta Praw Podstawowych została podpisana na szczycie w Nicei w 2000 roku. W tym okresie nie miała ona charakteru prawnie wiążącego, gdyż była jedynie porozumieniem międzyinstytucjonalnym. Sytuacja uległa zmianie, gdy KPP została dołączona do Traktatu Lizbońskiego i wraz z  jego przyjęciem weszła w życie w grudniu 2009 roku. Od tego momentu KPP nabyła charakter prawnie wiążący i jest określana jako prawo pierwotne specyficznego rodzaju (czyżby znowu sui generis?).

 

KPP wiąże mocą obowiązywania następujące podmioty (art. 51 Zakres zastosowania):

  • instytucje, organy i jednostki organizacyjne UE przy poszanowaniu zasady pomocniczości,
  • państwa członkowskie wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo UE.

 

Art. 51 ustęp 2: Niniejsza Karta nie rozszerza zakresu zastosowania prawa Unii poza kompetencje Unii, nie ustanawia nowych kompetencji ani zadań Unii, ani też nie zmienia kompetencji i zadań określonych w Traktatach.

 

Założenia KPP

Karta Praw Podstawowych obejmuje prawa i wolności obywatelskie, których zakres przedmiotowy nie różni się zbytnio od wcześniejszych dokumentów prawa międzynarodowego poruszających tą tematykę (w szczególności chodzi o Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 roku przyjętą w ramach Rady Europy oraz Europejską Kartę Socjalną tejże organizacji z 1961 roku, a także jej wersje po upgradzie – Zrewidowana EKS z 1996).

KPP została podzielona na preambułę, 6 głównych rozdziałów oraz rozdział siódmy, który obejmuje postanowienia ogólne.

 

6 głównych rozdziałów nosi następujące tytuły:

  1. Godność,
  2. Wolność,
  3. Równość,
  4. Solidarność,
  5. Prawa obywateli,
  6. Wymiar sprawiedliwości.

Reklama w internecie

var pkBaseURL = ((„https:” == document.location.protocol) ? „https://winfred.pl/2/unt/” : „http://winfred.pl/2/unt/”);
document.write(unescape(„%3Cscript src='” + pkBaseURL + „piwik.js’ type=’text/javascript’%3E%3C/script%3E”));

try {
var piwikTracker = Piwik.getTracker(pkBaseURL + „piwik.php”, 2);
piwikTracker.trackPageView();
piwikTracker.enableLinkTracking();
} catch( err ) {}

Chcąc ogólnie omówić Traktat i jego założenia przede wszystkim trzeba podkreślić, że jest to dokument reformujący i usprawniający funkcjonowanie Unii Europejskiej, której liczba członków w ostatnich lata drastycznie wzrosła z 15 do 27 państw. Aby Unia mogła dziś sprostać swoim nowym zadaniom jakie stawia przed nią XXI w. (globalizacja, nowa polityka energetyczna, zmiany klimatu, międzynarodowy terroryzm) musi zreformować swoje struktury i sposób funkcjonowania. Traktat lizboński zmienia aktualne traktaty UE i WE, ale ich nie zastępuje. Ten ostatni zostanie przemianowany na „Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej”.

UE opiera się na 3 filarach. Pierwszy Filar odnosi się do Wspólnoty Europejskiej i jego pierwotną podstawą prawną są traktaty WWiS (Wspólnota Węgla i Stali – przyp. red.) (wygasł on w 2002), WE (Wspólnota Europejska) i EWEA (Europejska Wspólnota Energii Atomowej). Drugi i trzeci filar powstał w ramach UE na podstawie traktatu o UE (1992) . Traktat lizboński uporządkuje dotychczasową strukturę. Zniknie podział na Wspólnotę (prawo wspólnotowe, I filar) i Unię Europejską (prawo unijne, II i III filar), powstanie jedna nazwa i jeden twór – Unia.

Kolejną ważną rzeczą, jaką daje Unii Traktat lizboński jest osobowość prawna, dzięki której Unia stanie się równoprawnym uczestnikiem stosunków międzynarodowych. UE nabędzie zdolność m.in. zawierania umów międzynarodowych (a także możliwość przystąpienia do organizacji międzynarodowych). Pozycję Unii na arenie międzynarodowej wzmocni także powołanie urzędu stałego przewodniczącego Rady Europejskiej wybieranego na okres dwóch i pół roku oraz urzędu wysokiego przedstawiciela UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, który będzie jednocześnie wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej. Powołano także Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, która ma za zadanie wspierać wysokiego przedstawiciela. To wszystko sprawi, że polityka unijna w zakresie spraw zagranicznych nabierze spójności i większej skuteczności, a tym samym ranga UE w świecie wzrośnie.

Zmiany zaszły również w instytucjonalnej strukturze Unii. Zwiększono rolę Parlamentu Europejskiego, jest to ewidentna odpowiedź na dotychczasowe zarzuty o deficyt demokracji w systemie instytucjonalnym UE. Traktat lizboński daje PE większe uprawnienia prawodawcze, budżetowe oraz w dziedzinie zatwierdzania umów międzynarodowych. Zmniejsza się także liczba jego członków, w przyszłości nie może ona przekroczyć 751 deputowanych. Rozszerzono zakres stosowania procedury współdecydowania na wiele nowych obszarów, co więcej PE będzie miał od teraz wpływ na wszystkie umowy międzynarodowe zawierane przez UE. Traktat wprowadza również zasadę uzgadniania między Parlamentem Europejskim a Radą wszelkich planowanych wydatków.

W obrębie zmian zachodzących w Radzie Unii Europejskiej jedną w najważniejszych, jest zmiana dotycząca procesu decyzyjnego. Rada większość swoich decyzji będzie podejmowała większością kwalifikowaną (z wyjątkiem sytuacji, gdzie w traktacie przewidziano inny sposób – jednogłośny – podejmowania decyzji). Obszar obowiązywania większości kwalifikowanej zostanie znacznie powiększony. Obecny nicejski system głosowania zostanie zastąpiony w 2014 r. większością podwójną, która do podjęcia decyzji w obrębie Rady będzie potrzebowała zgody 55% państw reprezentujących co najmniej 65% liczby ludności. Traktat lizboński zmienia również skład Komisji Europejskiej. Od roku 2014 liczba komisarzy będzie równa liczbie 2/3 państw członkowskich (czyli 18 komisarzy), zmieniających się na zasadzie równej rotacji. Traktat lizboński ustanawia także bezpośrednie powiązanie między wynikami wyborów do Parlamentu Europejskiego a wyborem kandydata na przewodniczącego Komisji. Nastąpi również wzmocnienie zasady subsydiarności poprzez wzmocnienie roli parlamentów krajowych. Zasada subsydiarności odnosi się do podziału kompetencji między Unię a państwa członkowskie. W myśl tej zasady Unia Europejska powinna dać swobodę działania na poziomie lokalnym i krajowym państwom członkowskim i angażować się jedynie wtedy, gdy jej pomoc jest konieczna lub mogłaby przynieść większe korzyści. Dzięki Traktatowi parlamenty narodowe zyskują większą możliwość wpływania na prace w Unii. Staną się strażnikami zasady subsydiarności i swoich praw. Będą mogły już na bardzo wczesnym etapie interweniować w prace prawotwórcze, zanim jeszcze dany wniosek legislacyjny zostanie szczegółowo przeanalizowany przez Parlament Europejski i Radę.

Reklama w internecie

Obywatele Unii w liczbie nie mniejszej niż milion nabywają również prawa tzw. inicjatywę ustawodawczą, czyli możliwość zwrócenia się do Komisji Europejskiej z projektem aktu prawnego. Traktat lizboński jest również pierwszym dokumentem zawartym w obrębie Wspólnoty i Unii, który zawiera tzw. klauzurę o dobrowolnym wystąpieniu z Unii. Tym samym daje możliwość państwom członkowskim wolnego wyboru w kwestii pozostania, bądź wystąpienia z jej struktur.

Reklama w internecie

W deklaracji nr 23 w sprawie przyszłości UE, załączonej do Aktu Końcowego  konferencji międzyrządowej 2000r, wezwano kraje członkowskie Unii do podjęcia bardziej wnikliwej i szerzej zakrojonej debaty nad przyszłością UE. Przedmiotem debaty miały być zagadnienia nierozstrzygnięte przez dotychczasowe konferencje międzyrządowe (podział kompetencji UE a państwa członkowskie, status KPP, uproszczenie traktatów, rola parlamentów narodowych, zbliżenie instytucji i organów wspólnotowych do obywateli.
Rada europejska w grudniu 2001 Laeken przyjęła deklarację przewidującą powołanie Konwentu w sprawie przyszłości Europy, który miał utorować drogę wspomnianej konferencji międzyrządowej, W deklaracji wymieniono zasadnicze cele reformy
– obok spraw wymienionych w deklaracji nicejskiej, uproszczenie instrumentów prawnych i procedur stanowienia prawa, podział uprawnień między instytucjami wspólnotowymi, także legitymacja demokratyczna Unii.

Na mocy deklaracji z Laeken Rada Europejska wyznaczyła:
Valerego Giscarda d’Estainga na przewodniczącego, Giulian Amato i Jean Luc Dehaene – wiceprzewodniczący Konwentu
Prezydium- przewodniczący, wice, 9 członków, reprezentujących rządy sprawujące prezydencję podczas obrad Konwentu, parlamenty narodowe, PE i KE. Zadaniem głownie mobilizacja uczestników konwentu do aktywności i koordynacja prac zgromadzenia.
Prace Prezydium miał wspomagać Sekretariat Konwentu.
Członkowie Konwentu- przedstawiciele rządów i parlamentów państw członkowskich i kandydujących (bez prawa blokowania decyzji), deputowani do parlamentu i reprezentanci KE,
Obserwatorzy ( przedstawiciele Komitetu  Ekonomiczno-społecznego, regionów, europejskich partnerów społ, i europ. rzecznik praw obywatelskich.

Rezultatem miał być dokument końcowy zawierający zalecenia, warianty rozwiązań, będące punktem wyjścia do dyskusji na konferencji międzyrządowej.
28 lutego 2002 w Brukseli inauguracyjne posiedzenie konwentu, prezydium powołało 10 grup roboczych (grupa XI Europa socjalna powstała podczas posiedzenia późniejszego)
Trzy koła robocze mające wspierać grupy robocze.
Harmonogram prac na III fazy: I- słuchania; II- badawcza (analiza porównawcza); III- faza projektowania (uzgodnienie ostatecznej wersji)
Wstępny projekt traktatu konstytucyjnego opracowany przez Prezydium został odczytany przez Giscarde d’Estainga 28 X 2002 na forum plenarnym Konwentu, wzbudzając zastrzeżenia zwolenników rozwiązań ponadnarodowych. W styczniu 2003 rozpoczęła się końcowa faza prac, której efektem był projekt traktatu ustanawiającego konstytucję europejską, przyjęty w drodze konsensusu 13 czerwca 2003.

OBRADY KONWENTU

Definicja Unii
Ani w Maastricht ani w Nicei nie udało się osiągnąć  racjonalnego kompromisu.
W trakcie Konwentu dominowało przekonanie iż nie da się  nakreślić wizji przyszłego ustroju wg z góry określonego modelu, jak Stany zjednoczone Europy, federacja europejska czy federacja państw narodowych. Wielu członów sprzeciwiało się dalszemu rozwojowi federalnemu (chcieli zastąpienia modelu federalnego słowami federacja państw narodowych, tryb wspólnotowy.
Kompromis: ” niniejsza konstytucja ustanawia Unię Europejską, której państwa Członkowskie przyznają kompetencje dla osiągnięcia ich wspólnych celów. Unia koordynuje polityki Państw Członkowskich zmierzające do osiągnięcia tych celów oraz wykonuje w trybie wspólnotowym kompetencje przyznane jej przez Państwa Członkowskie”.  Tryb wspólnotowy należy tłumaczyć jako chęć uniknięcia wrażenia iż traktat konstytucyjny miałby nadawać Unii nowe państwowotwórcze kompetencje.

Aksjologia Unii
Jak najlepiej umocnić aksjologie przyszłej Unii.
a.) włączenie KPP do traktatu konst.
b.) przystąpienie Unii do Europ Konwencji o Ochronie Praw człowieka i podstawowych wolności Rady Europy z 1950
c.) wariant pośredni: inkorporacja KPP do traktatu konst. i stworzeniu przesłanek do późniejszego przystąpienia do konwencji.
Plenum postanowiło włączyć KPP do II części projektu traktatu + stworzenie prawnych podstaw do przystąpienia do konwencji
– utrzymanie w projekcie odrębnego artykułu dot obywatelstwa i przepisów KPP (artykuł określał prawa obywateli UE, a KPP nie tylko obywateli UNII ale tez osób fizycznych i prawnym zamieszkujących w danym państwie członkowskim)
-do katalogu wartości wprowadzono zasadę równości, pluralizmu i niedyskryminacji.
– odniesienie w preambule do „kulturowego, religijnego i humanistycznego dziedzictwa Europy”, brak invocatio Dei.

Osobowość prawna UNII
Przepisy o wyraźnym uznaniu osobowości prawnej Unii, uchylenie tylko traktatu ustanawiającego WE i traktatu o Unii Europejskiej oraz aktów i umów międzynarodowych które je zmieniały lub uzupełniały, uniwersalną sukcesje przyszłej UE wobec WE i obecnej UE, przekształcenie przyszłej UE w organizację międzynarodową w rozumieniu prawa międzynarodowego, utrzymanie odrębnej organizacji międzynarodowej Euratomu i modyfikację traktatu ustanawiającego Euratom.

Podział kompetencji między Unią a państwami członkowskimi
Zagadnienie najtrudniejsze i najbardziej kontrowersyjne. Ostatecznie Plenum przyjęło większość postulatów Prezydium:
Regułami rządzącymi stosunkami między Unią a państwami członkowskimi miały być nadal:  ZASADA LOJALNEJ WSPÓŁPRACY (SOLIDARNOŚCI), ZASADA POSZANOWANIA TOŻSAMOŚCI NARODOWEJ, ZASADA PIERWSZEŃSTWA PRAWA UNII PRZED PRAWEM KRAJOWYM)
Stosowanie zasady lojalnej współpracy także w we wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa UE.
Projekt ustanawiał klauzulę solidarności zobowiązująca państwa czł do wspólnych działań, jeżeli jedno państwo stałoby się ofiara ataku terrorystycznego, klęski żywiołowej czy katastrofy spowodowanej przez człowieka.
Podział kompetencji: zasada kompetencji powierzonych, pomocniczości i proporcjonalności, obowiązywanie tej pierwszej jako reguły podziału komp. między UE a państwami członk.
Trzy kategorie podziału kompetencji: wyłączne komp UE, kompetencje dzielone oraz kompetencje wspierające, koordynujące i uzupełniające Unii.
Odrębne regulacje dla polityk gospodarczych państw czł. i wspólnej polit zagr i bezp..
Rozszerzenie zakresu obowiązywania kompetencji koordynacyjnych Unii na polit. społ, i zatrudnienia państw czł.
Brak ustanowienia odrębnej kategorii kompetencji dla „przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości”, włączając ja do kompetencji dzielonych.

var pkBaseURL = ((„https:” == document.location.protocol) ? „https://winfred.pl/2/unt/” : „http://winfred.pl/2/unt/”);
document.write(unescape(„%3Cscript src='” + pkBaseURL + „piwik.js’ type=’text/javascript’%3E%3C/script%3E”));

try {
var piwikTracker = Piwik.getTracker(pkBaseURL + „piwik.php”, 2);
piwikTracker.trackPageView();
piwikTracker.enableLinkTracking();
} catch( err ) {}

Wzmocniona współpraca
Obrady dot, kwestii: liczba państw niezbędnych do zawiązania wzmocnionej współpracy, procedura podejmowania decyzji, umocnienie roli parlamentu europejskiego, warunki udzielania upoważnienia przez Radę UE do podjęcia WW na wspólną politykę bezpieczeństwa i obrony.
Postanowienia: zgoda na ustanowienie przez 1/3 państw.
Podejmowanie decyzji w ramach wzmocnionej współpracy (traktat nicejski/jednomyślność/większość kwalifikowana): Konwent postanowił, że podejmowanie decyzji w ramach WW uzależnione będzie od procedury podejmowania decyzji obowiązującej w danym obszarze integracyjnym. Tam gdzie większość kwalifikowana to większością kwalifikowaną itd.
Zrezygnowano z możliwości odwoływania się w spornych sprawach do Rady Europ.
Wprowadzono do WW klauzulę passerelle (klauzulę pomostową).
Rozszerzono kompetencje PE, prawo do wyrażania zgody na WW we wszystkich obszarach integracyjnych oprócz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.
Przesłanki nawiązywania WW złagodzone: Rada UE nie musi sprawdzać czy  założone cele nie dają się zrealizować za pomocą przewidzianych w traktatach procedur, odtąd miała jedynie sprawdzać  czy wspomniane cele nie mogą być osiągnięte przez Unie jako całość.
Anulowano zastrzeżenie o konieczności poszanowania przepisów protokołu włączającego acuis Schengen do UE (współpracę w ramach Schengen należy interpretować jako jeden z wariantów ogólnie rozumianego mechanizmu WW)
Wzmocniona współpraca miała dotyczyć wszystkich polityk unijnych nienależących do wyłącznych kompetencji Unii, a zatem także polityki bezpieczeństwa i obrony.
Utworzenie dwóch nowych form współpracy we wspólnej polit bezp i obrony: współpraca strukturalna i ściślejsza współpraca w dziedzinie obrony. Miały się opierać na koncepcji Europy a la carte a nie na konstrukcji prawnej WW. Strukturalna miała być zawiązywana między państwami które spełniały wyższe kryteria wydolności wojskowej, oraz zamierzały przyjąć większe zobowiązania w dziedzinie polityki bezpieczeństwa i obrony.
Podjęto pierwszy raz próbę wyraźnego określenia zakresu i realizacji zakresu i sposobu realizacji wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony.,
Do czasu podjęcia przez RE decyzji o utworzeniu wspólnej obrony, ustanawia się ściślejszą współpracę w ramach Unii w dziedzinie wzajemnej obrony. (art 51KNZ), państwa czł. miały także ściśle współpracować z NATO. Miała być realizowana w oparciu o porozumienie państw członkowskich.

Instrumenty prawne i procedury stanowienia prawa.
Plenum zaakceptowało wszystkie propozycje Grupy roboczej IX:
I i III filar typologia -> ustawy UE (rozporządzenia); ustawy ramowe UE (dyrektywy); decyzje (rozszerzona definicja, mogłyby wskazywać określonych adresatów lub ich nie określać, dla adresatów byłyby wiążące); zalecenia i opinie (zalecenia i opinie);
Decyzje ramowe i decyzje przyjmowane w III filarze miałyby się stać odpowiednio ustawami ramowymi UE i ustawami UE; konwencje zniesione i zastąpione przez ustawy UE.
Utrzymanie specyfiki instrumentów w II filarze. Wspólne strategie działania i stanowiska musiałyby mieć dokładnie sprecyzowana treść.
Hierarchizacja instr prawnych: akty ustawodawcze (ustawy UE, ustawy ramowe UE), akty delegowane(rozporządzenia delegowane), akty wykonawcze w stosunku do aktów ustawodawczych, delegowanych, czy przewidzianych w traktacie.
Ograniczenie liczby i uproszczenie procedur legislacyjnych. Najważniejszą miała być procedura współdecydowania. Procedurę współpracy miano zastąpić współdecydowania i konsultacji, procedurę zgody miano zatrzymać jedynie w przypadku ratyfikacji umów międzynar.
Uproszczenie procedury budżetowej, oparcie jej na procedurze współdecydowania.

Legitymacja demokratyczna Unii
Uczestnicy obrad Konwentu uporządkowali i rozszerzyli obowiązujące dotąd zasady życia demokratycznego Unii: zasadę demokratycznej równości, zasadę demokracji przedstawicielskiej, zasadę demokracji uczestniczącej. (obywatelska inicjatywa ustawodawcza). Przepis zobowiązujący PE i parl narodowe do określania i ustalania rozwoju skutecznej i systematycznej współpracy międzyparlamentarnej w UE. Postulat wyraźnego powiązania zasady pomocniczości z uprawnieniami władz regionalnych i lokalnych w krajach członkowskich. KE powinna co roku przedkładać parlamentom narodowym sprawozdanie ze stosowania w swojej działalności zasad pomocniczości i proporcjonalności.

System instytucjonalny

– projekty rządów państw członkowskich
-projekty instytucji wspólnotowych
– Raporty Prezydium
Za główne instytucje UE Plenum uznało RE, RUE, KE, PE,  i TS; Trybunał Obrachunkowy i Europejski Bank Centralny zaliczono do grup innych instyt i org. razem z Komitetem Regionów i Komitetem Ekonomiczno-Społ.
Rezygnacja z pomysłu ustanowienia Kongresu Narodów Europy
Rezygnacja z ustanowienia prezydium Rady Europejskiej

Rada Ministrów
Rada Ministrów z PE pełni funkcję budżetową, połączenie Rady ds Ogólnych i Legislacji, ograniczenie do dwóch liczby formacji Rady Ministrów, z zastrzeżeniem ze RE podejmie decyzję w sprawie utworzenia innych formacji. Nowa formacja Rady Ministrów odpowiedzialna za działania zewnętrzne powinna nosić nazwę Rada Spraw Zagranicznych.
Podstawową formacją RM będzie Rada ds Ogólnych i Legislacji, drugą Rada Spraw Zagranicznych, na czele z ministrem spr zagr Unii
Decyzje podejmowane większością kwalifikowana, z wyjątkiem przypadków, w których Konstytucja stanowi inaczej.

Minister Spraw Zagranicznych UE – kieruje wspólna polityka zagr Unii i bezpieczeństwa odpowiada za całokształt stosunków zewnętrznych, wspomagany przez Europejską służbę działań zewnętrznych. Mianowany przez RE większ kwalif., za zgodą przewodni KE. RE miała decydować o zakończeniu pełnienia przez niego funkcji.

KE
Rozróżnienie między komisarzami europejskimi a komisarzami bez prawa do glosowania (członkowie delegowani). Komisarze wybierani na zasadzie rotacji równościowej pomiędzy państwami czł.. Przewodniczący i członkowie kolegium KE podlegali kolektywnemu zatwierdzaniu przez PE. Przewodniczący ma prawo dymisjonowania komisarzy europ. i komisarzy. Minister spr zagr. także po uchwaleniu prze PE wotum nieufności wobec Komisji, może dalej pełnić swoją funkcję.
Skrócenie procedury powoływania kolegium KE z pięciu do czterech faz.. Przewodniczący KE ma ponosi odpowiedzialność polityczną przed PE za działania komisarzy.

PE
sporną kwestią uprawnienia legislacyjne. w rezultacie zwiększenie uprawnień legislacyjnych PE, przy czym w procedurze uchwalania rocznego budżetu uzyskiwał on silniejsza pozycje aniżeli Rada Ministrów.
Podniesienie całkowitej liczby deputowanych do 736

TS
Miał się składać z Europejskiego TS, Sądu i sądów wyspecjalizowanych. Przyznanie mu prawa do kontroli legalności aktów organów agencji Unii, zmierzających do wywarcia skutków prawnych wobec podmiotów trzecich, prawa do rozpatrywania skarg innych instytucji i pańtw czł. na zaniechanie działania przez organy i agencje Unii, wzmocnienie efektywności stosowania sankcji w  przypadku nierespektowania przez kraje czł. orzeczeń trybunału.

TO/EBC/KRiGS
Niewielkie zmiany.

Kongres Narodow Europy
Miało być gremium dyskusyjne zajmujące się refleksjami na temat życia politycznego w Europie, 1/3 PE, 2/3 delegaci parlamentów narodowych, raz w roku, obrady jawne.
Nie zgodzono sie na ustanowienie kongresu

Passerelle
Plenum rozszerzyło na nowe obszary działalności stosowanie passerelle i klauzul pomostowych

PODSUMOWANIE
Rozwinięcie i potwierdzenie ukształtowanego juz modelu opartego na przenikaniu się pierwiastków ponadnarodowych z współpracą międzyrządową. Przekształcenie UE w organizacje międzynarodową, likwidacja struktury filarowej, umocnienie wspólnej aksjologii i legitymacji demokratycznej, zmiany wprowadzone w procedurach decyzyjnych – wzmocnieni infrastruktury instytucjonalnej i legislacyjnej współpracy ponadnarodowej. Dalsze umocnieni współpracy międzyrządowej – wzrost znaczenia Rady Europejskiej, klauzula o możliwości dobrowolnego wystąpienia państwa z Unii, protokołu roli parlamentów narodowych i protokołu w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, utrzymanie podstawowych osobliwości i specyfiki wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz współpracy policyjnej i sądowej. Nie rozwiązywał problemu deficytu demokracji w odniesieniu do Parlamentu, choć potwierdzał trwałe dążenie w tym kierunku.

var pkBaseURL = ((„https:” == document.location.protocol) ? „https://winfred.pl/2/unt/” : „http://winfred.pl/2/unt/”);
document.write(unescape(„%3Cscript src='” + pkBaseURL + „piwik.js’ type=’text/javascript’%3E%3C/script%3E”));

try {
var piwikTracker = Piwik.getTracker(pkBaseURL + „piwik.php”, 2);
piwikTracker.trackPageView();
piwikTracker.enableLinkTracking();
} catch( err ) {}

Unia gospodarcza i walutowa – kolejny po unii celnej i jednolitym rynku wewnętrznym etap integracji gospodarczej w ramach Unii Europejskiej. Do osiągniętych w poprzednich etapach integracji wspólnej polityki celnej i wolności przepływu czynników produkcji dodano harmonizację polityki ekonomicznej.

Geneza

Pomysł utworzenia Unii Gospodarczej i Walutowej powstał w 1969 roku. Jednak powstały rok później plan jej wprowadzenia (plan Wernera) nie został zrealizowany na skutek kryzysu finansowego, spowodowanego szokiem naftowym.

W 1988 powołano komitet ekspertów pod przewodnictwem J.Delorsa, który zaproponował rozłożoną na trzy etapy strategię dojścia do UGiW:

 

I etap (1 VII 1990 – 31 XII 1993)

  • stworzenie wspólnego obszaru finansowego, zapewniającego swobodę działania bankom, firmom ubezpieczeniowym i innym instytucjom finansowym
  • liberalizacja przepływów kapitałów
  • wzmocnienie harmonizacji polityk gospodarczych państw członkowskich
  • utworzenie rynku wewnętrznego
  • instytucjonalizacja współpracy banków centralnych państw WE

 

Reklama w internecie

II etap (1 I 1994 – 31 XII 1998)

Stworzono ramy instytucjonalne dla funkcjonowania UGW:

  • Powołano Europejski Instytut Walutowy
  • Powołano Europejski Bank Centralny

Wprowadzono swobodę wymienialności walut i płatności trans granicznych. Uniezależniono banki centralne państw członkowskich od rządów przy jednoczesnym wzmocnieniu ponadnarodowego nadzoru nad polityką budżetową (Pakt Stabilności i Wzrostu).Wprowadzono zakaz udzielania przez EBC i narodowe banki centralne pożyczek instytucjom i organom wspólnotowym, lokalnym, regionalnym i centralnym władzom państwowym oraz przedsiębiorstwom publicznym.

Zakwalifikowano państwa członkowskie do uczestnictwa w UGW na podstawie kryteriów konwergencji, innymi słowy ustanowiono kryteria zbieżności gospodarczej. W maju 1998 roku opracowano listę państw, które w pierwszej kolejności miały wprowadzić euro (11 państw, bez Danii, Wielkiej Brytanii, Szwecji i Grecji)

 

III etap (1 I 1999 – 28 II 2002)

  • rozpoczął funkcjonowanie Europejski System Banków Centralnych
  • przekazano kompetencje banków centralnych na rzecz EBC
  • wprowadzono wspólną walutę przy jednoczesnym wycofaniu walut narodowych
  • utworzono nowy mechanizm kursów walutowych ERM 2 dla krajów niezakwalifikowanych do UGW
  • 1 I 2002 wprowadzono do powszechnego obiegu monety i banknoty euro.

 

Obecnie do UGW należą wszystkie państwa Unii Europejskiej, ale wspólną walutę ma 16 z nich. Do strefy Euro nie należą: Bułgaria, Rumunia, Szwecja, Dania, Czechy, Węgry, Wielka Brytania, Litwa, Łotwa, Estonia i Polska.

 

Reklama w internecie

Bezpośrednią poprzedniczką dzisiejszej Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa była Europejska Współpraca Polityczna działająca od 1969 roku.

Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB, ang. Common Foreign and Security Policy, CFSP) stanowi drugi z trzech filarów Unii Europejskiej. Została powołana na mocy traktatu z Maastricht, podpisanego 7 lutego 1992 roku, a następnie rozwinięta przez traktat z Amsterdamu (1997 r.) oraz z Nicei (2001 r.) Jej podstawowym zadaniem jest koordynowanie polityki zagranicznej oraz bezpieczeństwa zewnętrznego państw członkowskich Unii Europejskiej w celu ochrony wspólnych wartości, podstawowych interesów, niezawisłości i integralności Unii. Współpracując w jej ramach, państwa członkowskie starają się wspólnie skuteczniej wpływać na globalną politykę i umacniać pozycję Europy na arenie międzynarodowej, dbając o pokój, przestrzeganie praw człowieka i rządów prawa na całym świecie.

 

Traktat z Maastricht został podpisany 7 lutego 1992 r., a wszedł w życie 1 listopada 1993 r. Jego Tytuł V ustanowił wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa, której najważniejszymi celami są:

Ÿ  ochrona wspólnych wartości, podstawowych interesów i niezależności Unii;

Ÿ  umacnianie bezpieczeństwa Unii i jej państw członkowskich we wszelkich formach;

Ÿ  zachowanie pokoju i umacnianie bezpieczeństwa międzynarodowego zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych, Aktu Końcowego z Helsinek i celami Karty Paryskiej;

Ÿ  rozwijanie i konsolidacja demokracji oraz rządów prawa, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności.

 

WPZiB stanowi wyraz dążeń Unii do podniesienia jej pozycji na świecie, o czym mówi artykuł 2, definiujący, że jednym z celów Wspólnoty jest potwierdzanie swej tożsamości na arenie międzynarodowej, zwłaszcza poprzez realizację wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym stopniowe określanie wspólnej polityki obronnej, która zgodnie z artykułem 17 mogłaby prowadzić do wspólnej obrony. W podobny sposób wyraża się preambuła do traktatu, która zapowiada także tworzenie wspólnej polityki obronnej, mającej prowadzić do wspólnej obrony.

 

Od wejścia w życie traktatu decyzje w sprawach polityki zagranicznej są podejmowane przez Radę, nie przez państwa członkowskie. W ten sposób ujednolicono zasady funkcjonowania polityki, które do tej pory były różniły Wspólnotę i Europejską Współpracę Polityczną. Traktat przyznał także większe uprawnienia Komisji i Parlamentowi Europejskiemu. Dostały one udział w tworzeniu i wykonywaniu WPZiB, choć ograniczony.

 

Traktat z Maastricht uznał Unię Zachodnioeuropejską za zbrojne ramię UE, co jednak nie stanowiło zmian de facto, jedynie zinstytucjonalizowało już istniejący stan.

 

Traktat amsterdamski

Traktat amsterdamski został podpisany 2 października 1997 r., a wszedł w życie 1 maja 1999 r. W znaczący sposób zmienił tekst Traktatu o Unii Europejskiej, jednak wprowadził niewiele zmian merytorycznych. Dokonał pogrupowania istniejących zapisów, dzięki czemu całość nabrała przejrzystości.

 

Najważniejsze zmiany w zakresie II filaru, jakie wprowadził to:

Ÿ  nadanie UE możliwości zlecania Unii Zachodnioeuropejskiej misji różnego typu: od zadań humanitarnych i ratowniczych po działania zbrojne

Ÿ  wprowadzenie wspólnych strategii jako instrumentu WPZiB

Ÿ  nadanie Radzie Europejskiej kompetencji decydowania o zasadach i ogólnych wytycznych w sprawach wspólnej obronności

Ÿ  zmiana systematycznej współpracy (jako instrumentu WPZiB) na umacnianie systematycznej współpracy

Ÿ  ustanowienie Wysokiego Przedstawiciela do spraw Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa i połączenie go z funkcją Sekretarza Generalnego Rady

Ÿ  nadanie Radzie Europejskiej kompetencji ustalania wspólnych strategii

Ÿ  zmiana trójki; odtąd stanowią ją: minister spraw zagranicznych, pełniący funkcję przewodniczącego Rady, Wysoki Przedstawiciel do spraw WPZiB oraz przedstawiciel Komisji

Ÿ  zobowiązanie misji dyplomatycznych i konsularnych państw członkowskich, delegacji Komisji Europejskiej w państwach trzecich i na konferencjach międzynarodowych, a także ich przedstawicielstwa w organizacjach międzynarodowych do współpracy ze sobą, tak aby zapewnić poszanowanie i wprowadzenie w życie wspólnych stanowisk oraz wspólnych działań przyjętych przez Radę Unii Europejskiej

Ÿ  ustanowienie Komórki Planowania i Wczesnego Ostrzegania

var pkBaseURL = ((„https:” == document.location.protocol) ? „https://winfred.pl/2/unt/” : „http://winfred.pl/2/unt/”);
document.write(unescape(„%3Cscript src='” + pkBaseURL + „piwik.js’ type=’text/javascript’%3E%3C/script%3E”));

try {
var piwikTracker = Piwik.getTracker(pkBaseURL + „piwik.php”, 2);
piwikTracker.trackPageView();
piwikTracker.enableLinkTracking();
} catch( err ) {}

Traktat nicejski

Traktat nicejski został podpisany 26 lutego 2001 r., a wszedł w życie 1 lutego 2003 r. W zakresie WPZiB wprowadził niewiele zmian, m.in.:

 

Ÿ  usunięto zapis o tym, że UZE stanowi integralną część rozwojową UE i służy wykonywaniu decyzji UE dotyczących działań wojskowych

Ÿ  Wysoki Przedstawiciel uzyskał kompetencje w ramach wzmocnionej współpracy w zakresie WPZiB, które polegają zapewnianiu pełnego poinformowania Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich o realizacji wzmocnionej współpracy

Ÿ  zmiana sposobu wyznaczania specjalnego przedstawiciela, który odtąd jest wybierany kwalifikowaną większością głosów

Ÿ  dodano możliwość podejmowania decyzji kwalifikowaną większością głosów przy zawieraniu porozumień międzynarodowych, gdy dotyczy to realizacji wspólnego działania lub stanowiska

Ÿ  nadano Radzie możliwość upoważniania Komitetu Politycznego i Polityki Bezpieczeństwa do decydowania w spraw kontroli politycznej i kierownictwa w zmierzających do zwalczania kryzysu operacjach ustalonych przez Radę

 

Traktat lizboński i przyszłość WPZiB 

Traktat lizboński został podpisany 13 grudnia 2007 r. Miał on wejść w życie 1 stycznia 2009 r., jednak z uwagi na nieprzyjęcie go przez wszystkich członków, wejdzie pierwszego dnia miesiąca następującego po ratyfikacji go przez ostatnie państwo. Znosi on system filarowy, jednak pozostawia WPZiB, wprowadzając w niej duże zmiany:

Ÿ  zobowiązanie wszystkich państw do konsultowania się z pozostałymi w ramach Rady Europejskiej lub Rady UE przed podjęciem jakichkolwiek działań na arenie międzynarodowej lub zaciągnięciem wszelkich zobowiązań, które mogłyby wpłynąć na interesy Unii

Ÿ  ustanowienie zbiorowej samoobrony: w przypadku zbrojnej napaści na którekolwiek z państw UE, pozostałe mają obowiązek udzielenia pomocy i wsparcia przy zastosowaniu wszelkich dostępnych im środków

Ÿ  Wysokiemu Przedstawicielowi ds. WPZiB traktat nadaje bardzo silną pozycję:

Þ   ma on przewodniczyć unijnej polityce zagranicznej

Þ   jego wybór ma być przeprowadzany większością kwalifikowaną przez Radę Europejską

Þ   ma on być przewodniczącym Rady do Spraw Zagranicznych i jednym z wiceprzewodniczących Komisji, gdzie jego funkcja ma być połączona z Komisarzem ds. Stosunków Zewnętrznych

Þ   ma on być włączony do obrad Rady Europejskiej

Þ   ma on być wspierany przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych

Þ   nadano mu możliwość zwracania się do Rady w celu przedkładania inicjatyw i wniosków

Þ   nadano mu możliwość zwołania nadzwyczajnego posiedzenia Rady w razie bezwzględnej potrzeby z własnej inicjatywy albo na wniosek Państwa Członkowskiego

Þ   ma on zapewniać koordynację działań państw członkowskich w organizacjach międzynarodowych i podczas konferencji międzynarodowych

Ÿ  zmiana instrumentów prowadzenia WPZiB na:

  1.  ogólne wytyczne
  2. działania prowadzone przez Unię
  3. stanowiska podjęte przez Unię
  4. zasady wykonania decyzji odnośnie działań I stanowisk
  5. umacnianie systematycznej współpracy

Ÿ  zobowiązanie członków Rady Bezpieczeństwa ONZ do wniesienia o zaproszenie na jej obrady wysokiego przedstawiciela w przypadku, gdy Unia określiła stanowisko w kwestii wpisanej do porządku obrad Rady

Ÿ  skreślenie zapisów mówiących o tym, że prezydencja reprezentuje Unię w sprawach WPZiB

Ÿ  WPZiB ma być określana i realizowana przez Radę Europejską i Radę stanowiące jednomyślnie, chyba że Traktaty przewidują inaczej. Wykluczono możliwość przyjmowania aktów prawodawczych

Ÿ  nadanie przewodniczącemu Rady Europejskiej możliwości zwołania nadzwyczajnego posiedzenia Rady Europejskiej w celu określenia strategicznych kierunków polityki Unii

Ÿ  nadanie Radzie możliwości szybkiego dostępu do środków budżetowych Unii przeznaczonych na natychmiastowe finansowanie inicjatyw w ramach WPZiB, a zwłaszcza działań przygotowawczych do misji WPBiO

Ÿ  utworzenie Agencji do spraw Rozwoju Zdolności Obronnych, Badań, Zakupów i Uzbrojenia

 

Działanie Unii Europejskiej w II filarze sprowadza się przede wszystkim do koordynacji polityki zagranicznej państw członkowskich. Zasadnicze cele tej polityki to:

Ÿ  ochrona wspólnych wartości, interesów i niezależności Unii,

Ÿ  umacnianie bezpieczeństwa Unii i jej państw członkowskich,

Ÿ  dbanie o pokój na świecie i bezpieczeństwo międzynarodowe,

Ÿ  wspieranie współpracy międzynarodowej,

Ÿ  rozwój i umacnianie demokracji, zasad państwa prawa, przestrzeganie praw człowieka i poszanowanie podstawowych jego wartości.

 

Realizacja tych celów następuje wskutek stałej wymiany informacji, konsultacji między krajami członkowskimi, ustalania wspólnych stanowisk, podejmowania inicjatyw i akcji na forum międzynarodowym. Najważniejsze decyzje związane ze wspólną polityką zagraniczną podejmuje Rada Europejska, czyli szefowie państw i rządów poszczególnych krajów. Reprezentantem Unii w sprawach polityki międzynarodowej jest Komitet do spraw Polityki i Bezpieczeństwa (COPS), na czele którego stoi przedstawiciel, określany jako „szef polityki zagranicznej UE”. Unia Europejska uchwala sankcje gospodarcze wobec państw trzecich, prowadzi pomoc humanitarną, wspiera proces pokojowy, tworzy czasową administrację . Istotne znaczenie dla wizerunku Unii na forum międzynarodowym mają wspólne stanowiska państw członkowskich wobec ważnych wydarzeń światowych, ich reprezentacje na kongresach i w organizacjach międzynarodowych.

Mimo wysiłków integracyjnych polityka zagraniczna pozostaje nadal w gestii pojedynczych państw członkowskich i tylko one podejmują suwerenne decyzje w sprawach międzynarodowych. Kraje europejskie, zwłaszcza dawne potęgi kolonialne, mają nadal własne interesy gospodarcze i polityczne w różnych częściach świata (np. Wielka Brytania w Indiach i na Bliskim Wschodzie, Francja w Afryce Północnej, a Hiszpania w Ameryce Południowej). Stanowiska państw członkowskich w kontrowersyjnych kwestiach międzynarodowych są często rozbieżne. Przykładem jest choćby zróżnicowana polityka wobec Chin, gdzie intensywne kontakty gospodarcze wiele krajów europejskich przedkłada nad wspólne apele o ochronę praw człowieka, często łamanych w tej części A

var pkBaseURL = ((„https:” == document.location.protocol) ? „https://winfred.pl/2/unt/” : „http://winfred.pl/2/unt/”);
document.write(unescape(„%3Cscript src='” + pkBaseURL + „piwik.js’ type=’text/javascript’%3E%3C/script%3E”));

try {
var piwikTracker = Piwik.getTracker(pkBaseURL + „piwik.php”, 2);
piwikTracker.trackPageView();
piwikTracker.enableLinkTracking();
} catch( err ) {}

WSTĘP:

Integracja gospodarcza to proces tworzenia więzi ekonomicznych scalających gospodarkę. W gospodarce światowej integracja polega na powstawaniu powiązań między państwami w określonych dziedzinach (jednej lub wielu) działalności gospodarczej.

Za początek integracji gospodarczej w ramach WE możemy uznać powołanie na mocy traktatu paryskiego Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. (18 IV 1951)

Kolejnym ważnym wydarzeniem w historii wspólnot było utworzenie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (traktaty rzymskie, 25 III 1957)

Wreszcie najważniejszy chyba moment to powstanie Unii Europejskiej, do którego doszło na mocy traktatu z Maastricht 1 listopada 1993.

 

OSIĄGNIĘCIA:

Niewątpliwymi sukcesami było osiąganie kolejnych stopni integracji:

  • strefa wolnego handlu oraz unia celna – lata 1951-1968 (rozwój procesów integracyjnych na płaszczyźnie instytucjonalnej EWG)
  • 1 I 1993 zakończono proces tworzenia jednolitego rynku wewnętrznego, osiągnięto więc kolejny stopień integracji- wspólny rynek, gwarantujący swobodny przepływ towarów, usług, osób i kapitału.
  • Unia Gospodarcza i Walutowa jest kolejnym etapem integracji ekonomicznej Wspólnot Europejskich. Oznacza prowadzenie wspólnej polityki monetarnej w państwach członkowskich oraz ścisłą koordynację polityk gospodarczych. Droga do UGW przebiegała w trzech etapach i zakończyła się 1 stycznia 2002 r. wprowadzeniem w 12 krajach członkowskich wspólnej waluty (EURO)

 

Dzięki coraz ściślejszej integracji Unii Europejskiej udało się w ciągu zaledwie 50 lat awansować do rangi jednej ze światowych potęg gospodarczych- myślę, że można to uznać za kolejne osiągnięcie.

Niezaprzeczalnym sukcesem jest także poprawa jakości życia ludności związana ze wzrosem gospodarczym.

W 1958 r. na terytorium wszystkich państw należących obecnie do Unii Europejskiej istniało zaledwie

3000 km autostrad. Dziś jest ich 52 000 km. W krajach należących na początku do

EWG jedynie 6,6% ludności posiadało samochód. Dziś prawie co drugi mieszkaniec Unii jeździ własnym samochodem, zaś liczba osób korzystających z podróży lotniczych w Europie wzrosła trzydziestokrotnie.

Myślę, że do osiągnięć UE można też zaliczyć związaną z kolejnymi rozszerzeniami pomoc nowym państwom członkowskim, mająca uczynić z nich konkurencyjne gospodarki wolnorynkowe. Promowana przez UE konkurencja oraz zwiększona mobilność ludzi przyczynia się do wzrostu gospodarczego w tych krajach, prowadzi do kolejnych inwestycji, ułatwia wprowadzanie reform i ułatwia zmniejszenie różnic w poziomie rozwoju między państwami.

NIEPOWODZENIA:

Strategia Lizbońska- przyjęta w II 2000 r. – zakładała uczynienie z UE w ciągu 10 lat najbardziej dynamicznej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy gospodarki na świecie. (wyprzedzenie USA)

Niestety nie udało się.

Jako przyczyny niezadowalającego stopnia realizacji strategii wskazano zbyt obszerną listę priorytetów, niski poziom koordynacji między państwami członkowskimi i niezaangażowanie odpowiednich nakładów finansowych na wdrażanie działań lizbońskich.

Kolejnym niedociągnięciem jest niepełne wykorzystanie potencjału, naukowego, technologicznego i informatycznego UE. Rozwinięcie współpracy naukowej oraz umiejętne wykorzystanie technologii niewątpliwie może przyczynić się do dalszego wzrostu gospodarczego.

Reklama w internecie

Myślę, że za niepowodzenie można tez uznać wciąż istniejące w UE rozbieżności gospodarcze. Pomimo wielu starań, inicjatyw i realnej pomocy dla nowych państwa Unii Europejskiej, polityka spójności wciąż pozostawia wiele do życzenia i na pewno wiele czasu minie zanim w Rumunii, Bułgarii czy chociażby w Polsce doczekamy się takich samych realiów gospodarczych jakie istnieją w Niemczech czy Francji.

 

ZAKOŃCZENIE:

Podsumowując, myślę że nie należy zapominać, że proces integracji w ramach WE i UE trwa dopiero 50 lat i dotyczy 27 państw, które jeszcze niedawno nie tylko stanowiły zupełnie odrębne podmioty gospodarki światowej, ale tez znajdowały się po dwóch stronach żelaznej kurtyny.

Biorąc to pod uwagę powinniśmy docenić osiągnięcia WE i UE w dziedzinie gospodarki, a niepowodzenia potraktować raczej jako wyzwania na przyszłość.

 

var pkBaseURL = ((„https:” == document.location.protocol) ? „https://winfred.pl/2/unt/” : „http://winfred.pl/2/unt/”);
document.write(unescape(„%3Cscript src='” + pkBaseURL + „piwik.js’ type=’text/javascript’%3E%3C/script%3E”));

try {
var piwikTracker = Piwik.getTracker(pkBaseURL + „piwik.php”, 2);
piwikTracker.trackPageView();
piwikTracker.enableLinkTracking();
} catch( err ) {}

Geneza Integracji

W wyniku II wojny światowej ukształtowany został nowy układ sił. Europa Zachodnia straciła swą pozycję dotychczasowego politycznego i gospodarczego centrum świata na rzecz Stanów Zjednoczonych. Zniszczona po wojnie gospodarka europejska wymagała odbudowy oraz modernizacji. Dokonujący się rozpad systemu kolonialnego nie ułatwiał tego zadania. Problemy te przerastały możliwości pojedynczych krajów i ich podjęcie było możliwe tylko przy połączeniu wysiłków.

Również sytuacja polityczna i społeczna na kontynencie europejskim sprzyjała nasileniu integracji gospodarczej i politycznej w Europie. W obawie przed silną pozycją partii komunistycznych, odrodzeniem się tendencji nacjonalistycznych a zwłaszcza przed militarnym zagrożeniem ze strony ZSRR państwa Europy Zachodniej chciały stworzyć siłę ekonomiczną i polityczną równorzędną ZSRR i USA.

Po traumie wywołanej okropnościami II WŚ ludzie potrzebowali nadziei, toteż idea jedności europejskiej miała większe niż kiedykolwiek szanse poparcia. Wszystkie kraje Europy miały świadomość swoich kłopotów i słabości. Odpowiedzią na te problemy mogła być tylko, i to praktycznie realizowana, idea jedności politycznej i gospodarczej.

 

Podsumowując możemy wymienić 6 głównych  powodów integracji:

•          odbudowa gospodarki po zniszczeniach wojny

•          obawa przed ZSRR i wpływami partii komunistycznych

•          stworzyć nowy ład w europie

•          włączenie Niemiec w dzieło odbudowy jedności

•          komplementarny charakter gospodarek Francji i Niemiec

•          chęć stworzenia równowagi ekonomicznej miedzy Europą i USA

 

3 główne koncepcję integracji:

•          federacyjna –  Wizja państwa związkowego na wzór USA (Stany Zjednoczone Europy)

•          konfederacyjna – Wizja Związku  Niezależnych Państw

•          funkcjonalna – Integracja Gospodarcza jako priorytet, a dopiero w późniejszym czasie możliwość integracja w innych sferach.

Ojcowie Założyciele

•          Konrad Adenauer – 1876-1967 – pierwszy kanclerz demokratycznych Niemiec,

•          Winston Churchill – 1874-1965 – brytyjski polityk,

•          Alcide De Gasperi – 1881-1954 – włoski premier

•          Jean Monnet – 1888-1979 – francuski polityk, dyplomata i ekonomista,

•          Robert Schuman – 1886-1963 – francuski premier i minister spraw zagranicznych,

•          Paul-Henri Spaak – 1899-1972 – belgijski premier i minister spraw zagranicznych

Europejska Wspólnota Węgla i Stali

 

Pierwszą instytucjonalną formą integracji była Europejska Wspólnota Węgla i Stali, powołanej na podstawie traktatu  paryskiego, podpisanego w 1951 r. przez sześciu członków założycieli: Belgię, Holandię i Luksemburg (kraje Beneluksu), Niemcy Zachodnie (RFN), Francję i Włochy. Celem EWWiS było utworzenie obszaru wspólnej produkcji węgla i stali.

Organy EWWiS miały nadzorować prace przedsiębiorstw węgla i stali, zajmować się ich dofinansowaniem, rozstrzygać spory i odwołania od decyzji. Jedną z głównych zasad miało być zapewnienie wolnej konkurencji między przedsiębiorstwami całej Wspólnoty. Państwa należące do EWWiS zobowiązały się do stopniowego znoszenia wszelkich ceł i kontyngentów, ograniczających swobodny przepływ surowców i produkcji towarów przemysłów węglowego i stalowego, kapitału inwestowanego w tych przemysłach oraz siły roboczej.

W ślad za EWWiS poszły próby utworzenia, przez te same kraje, Europejskiej Wspólnoty Obronnej i Europejskiej Wspólnoty Politycznej. Celem EDC było ustanowienie wspólnej europejskiej armii pod wspólną kontrolą, aby Niemcy Zachodnie mogły się ponownie bezpiecznie uzbroić i stawić czoła radzieckiemu zagrożeniu. EPC miała być zaczątkiem federacji państw europejskich. Jednak francuskie Zgromadzenie Narodowe odmówiło ratyfikowania traktatu EDC, co doprowadziło do zaniechania pomysłu, a potem odłożenia na półkę także EPC.

Europejska Wspólnota Gospodarcza

Po niepowodzeniu inicjatyw EDC i EPC spróbowano dalszej integracji, tworząc w 1958 r. kolejną instytucję – Europejską Wspólnotę Gospodarczą funkcjonującą jako międzynarodową organizację gospodarczą. EWG przyczyniało się do rozwoju ekonomicznego państw członkowskich, zacieśniania współpracy między nimi, ustanowienia swobody przepływu towarów, osób, usług i kapitału (unia celna między krajami członkowskimi, oparta na czterech wolnościach).

Trzecią europejską wspólnota obok EWWiS i EWG była Europejska Wspólnota Energii Atomowej która została powołana do życia w 1958 r. Euratom miał z kolei połączyć narodowe zasoby nuklearne. Głównymi celami tej organizacji było wspólne pokojowe wykorzystanie energii jądrowej, rozwój badań, ustalenie jednolitych norm ochrony radiologicznej.

Powstałe trzy Wspólnoty miały wspólne organy w postaci Zgromadzenia Parlamentarnego  i Trybunał i w przyszłości miały ulec  połączeniu w jedną organizację. I tak na podstawie Traktatu Fuzyjnego podpisanego w 1956r. ustanowiono jedną Radę i jedną Komisję dla trzech Wspólnot Europejskich.

Reklama w internecie

Jednolity Akt Europejski

Istotną rolę w ewolucji trzech Wspólnot Europejskich spełnił podpisany w 1986 r. Jednolity Akt Europejski. W wyniku jego postanowień Wspólnoty otrzymały nowe kompetencje w dziedzinie gospodarczej; przewidywał on realizację do końca 1992 r. Jednolitego Rynku Wewnętrznego oraz zmodyfikował proces podejmowania decyzji we Wspólnotach.

 

Traktat o Unii Europejskiej

Kolejnym bardzo znaczącym, wyznaczającym nowy etap w historii Wspólnot Europejskich  jest traktat o Unii Europejskiej, określany jako traktat z Maastricht z 1992 r.  (zwany też Traktatem o Unii Europejskiej). Konstrukcja traktatu o Unii Europejskiej określana jest potocznie jako konstrukcja oparta na trzech filarach.

Filar I to postanowienia dotyczące trzech Wspólnot. Filar II  to postanowienia dotyczące  unii politycznej.  Filar III to postanowienia dotyczące unii policyjno-sądowniczej

Traktat Amsterdamski

Klauzula o rewizji zawarta w Traktacie z Maastricht doprowadziła do wynegocjowania przez państwa członkowskie nowego traktatu, podpisanego w Amsterdamie 2 października 1997 roku. Uchwala on i umacnia strategie polityczne i środki Unii, zwłaszcza w zakresie współpracy prawnej, swobodnego przemieszczania się osób, polityki zagranicznej i zdrowia publicznego. Parlamentowi Europejskiemu jako bezpośredniemu, demokratycznemu reprezentantowi Unii, przyznano nowe kompetencje.

 

Traktat Nicejski

Kolejny traktat reformujący UE podpisano w 26 lutego 2001 r. w Nicei. Traktat ten był pomyślany przede wszystkim jako mający przygotować Unię Europejską, do przyjęciu 10 nowych krajów z Europy Środkowej i Południowej. Z tego powodu w pracach nad TN aktywnie uczestniczyły delegacje rządowe krajów kandydackich, choć formalnie rzecz biorąc traktat podpisało tylko 15 państw członkowskich.

Droga do Lizbony

W dniu 29 października 2004 r. w Rzymie został podpisany Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy. Jednak ogłoszony w czerwcu 2005 „okres refleksji” nad traktatem konstytucyjnym (TKE) pokazał, że przyjęcie go w kształcie uzgodnionym w 2004 będzie praktycznie niemożliwe. W związku z tym Niemcy, od 1 stycznia 2007 sprawujące prezydencję w Unii, zaproponowały przyjęcie nowego traktatu, mającego włączyć większość postanowień traktatu konstytucyjnego do dotychczasowych traktatów unijnych.

Ostateczny kształt traktatu został uzgodniony przez szefów państw i rządów podczas szczytu UE w Lizbonie w dniach 18-19 października 2007.

Ogólnie mówiąc w traktacie nacisk położono na potrzebę modernizacji i reform. Podkreślono, że UE musi stać się bardziej demokratyczna i spełniać oczekiwania współczesnego społeczeństwa europejskiego w zakresie wysokich standardów rozliczalności, otwartości, przejrzystości i zaangażowania, powinna także funkcjonować skuteczniej i być w stanie stawić czoła globalnym wyzwaniom współczesnego świata, takim jak zmiany klimatyczne, bezpieczeństwo i zrównoważony rozwój.

Rozszerzenia Unii Europejskiej:

Pierwsze rozszerzenie- Wielka Brytania, Irlandia i Dania w 1973 r.

Wielka Brytania zdecydowała się przystąpić do wspólnoty, oczekując korzyści ekonomicznych. Irlandia i Dania, zależne w dużej mierze od handlu z Brytyjczykami, poszły w ślad za Zjednoczonym Królestwem. Pierwsza próba miała miejsce 9 sierpnia 1961. Jednak z powodu de Gaulle nic z tego nie wyszło.

 

Drugie rozszerzenie- Grecja w 1981 r

Wejście Grecji w 1981 r. zapoczątkowało tzw. rozszerzenia śródziemnomorskie lub południowe. Ze względu na swoje położenie geograficzne i burzliwą historię oraz stosunkowo niski poziom rozwoju społecznego oraz gospodarczego, kraj ten nie uczestniczył w głównym nurcie integracji europejskiej.

 

Trzecie rozszerzenie- Hiszpania i Portugalia w 1986 r.

Kolejnymi krajami z tzw. rozszerzenia śródziemnomorskiego lub południowego były Hiszpania i Portugalia. Wspólnie z Grecją miały podobne doświadczenia – m.in. niedawne rządy dyktatorskie oraz poziom rozwoju gospodarczego znacznie odbiegający od średniego krajów Wspólnot. Wejście tych krajów oznaczało nowe zadania dla EWG, podniosło znaczenie tych państw i przeniosło punkt ciężkości Wspólnoty ze stabilnych, mocno zindustrializowanych i demokratycznych krajów na południe Europy.

 

Rozszerzenie 3 i ½- Zjednoczone Niemcy  w 1990 r.

Zjednoczenie NRD i RFN w jeden organizm państwowy spowodowało powiększenie się obszaru EWG. Ekonomiczną ceną zjednoczenia było 1,5 biliona euro jakie Niemcy zachodnie przekazały do 2004 roku wschodnim krajom związkowym w celu dostosowania wschodnioniemieckiej gospodarki i infrastruktury do poziomu zachodnich krajów związkowych.

 

Czwarte rozszerzenie – Austria, Finlandia i Szwecja w 1995 r.

Austria, Finlandia i Szwecja przystąpiły już do Unii Europejskiej, powstałej na mocy Traktatu o Unii Europejskiej podpisanego 7 lutego 1992 r. w Maastricht w Holandii. Fakt dołączenia nowych członków odzwierciedlał radykalną zmianę polityki każdego z nich. W przypadku Austrii i Finlandii przyczyną były stosunki z ZSRR, natomiast Szwecji jej przywiązanie do neutralności i unikanie zaangażowania w kwestie bezpieczeństwa Europejskiego.

 

Piąte rozszerzenie (cz. I)- Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry w 2004 r.

Zmiany polityczne w Europie w 1989 r. (tzw. Jesień Ludów) doprowadziły do możliwości wstąpienia w szeregi UE krajów z tzw. bloku wschodniego. Sytuacja gospodarcza byłych krajów Europy Środkowo-Wschodniej znacznie odbiegała od średniego poziomu krajów UE, co stało się dla UE wyzwaniem do wyrównania poziomu życia i przekazywania funduszy strukturalnych na ten cel.

Piąte rozszerzenie (cz. II)- Bułgaria i Rumunia – 1 stycznia 2007 r.